عبد الحي حبيبى

87

تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )

در عنوان كنك گذشت . ) بارى شهادت البيرونى و ضبط نسخ خطى و چاپى كتاب الهند ، پادشاهى را در كابلشاهان بنام لكتورمان ( لكه تورمان ) آخرين پادشاه يك دودمان شاهيان كابل مىداند ، و تا وقتى كه نسخ خطى قديم و متقن كتاب الهند اين مطلب را طور ديگر و بر نحويكه رشيد الدين نقل كرده ، وانمود نكند ، ضبط همين نسخ كنونى چاپى مدار اعتبار تواند بود . اما آنچه هوديو الاكتور را با كتورمان محرف چسپانيده ، الحاقيست به چيزى كه اصل آن ضعيف و در خور قبول و يقين نيست و تعليق است به محال . سوابق اين نام : بدانكه در تاريخ قديم نام تورمان سوابقى دارد ، كه در اسماى باستانى السنهء آريايى چنين نامهاى مختوم به ( من ) و داراى جزو ( توره - در پنبتو بمعنى شمشير ) فراوانند ، مثلا در طبقات اجتماعى آريايى قديم ، كشه تريه دستمهء حكمرانان و نظاميان لشكرى بودند كه بقول مورخان و سياحان چينى خانوادهاى كابلشاهان در اوايل عصر اسلامى از همين طبقه بوده‌اند . و اين نام چنانچه گذشت ، در پنبتو كنبه تور و تور ؟ ؟ ؟ ( شمشير كش ) بود ، كه در كتاب خير البيان با يزيد پيررو ؟ ؟ ؟ ن ( حدود 980 ه ) تور ؟ ؟ ؟ بر نظاميان و حكمداران اطلاق گرديده و در يك بيت لويكان غزنه كشه‌تر به همين معنى لشكر آمده است . « 1 » در شاهان هون سپيد آريايىنژاد ، پدر مهر اكولا پادشاه مشهور هفتلى ( تور امانه ) نامداشته كه در كتيبه‌هاى هندى نام خود را « مهاراجه توره مانه شاه - جاولا » يعنى پادشاه بزرگ تورمان شاه زاول نوشته است ، و وى در حدود 500 م زندگى داشت « 2 » و همچنين نام اصلى كملو كه شرحش بعد ازين مىآيد توره ما ؟ ؟ ؟ بود .

--> ( 1 ) - براى شرح اين مطلب رجوع شود به جلد اول تاريخ ادبيات پنبتو 1 / 65 طبع كابل و پنبتو و لويكان غزنه طبع كابل 1341 ش و فصل لويكان همين كتاب . ( 2 ) - تاريخ افغانستان 2 / 472